Barrio Prado, de erfgoedwijk

Honderd jaar geleden was dit het duurste adres van Medellín. De rijkste families van Antioquia — die van de koffie, de tabak, de mijnen — bouwden hier hun huizen, en ze bouwden ze niet bescheiden: Zwitserse chalets, kastelen met torentjes, villa's met glas-in-lood, en een paleis dat vanbinnen een Egyptische tempel nabootst. Ze staan er allemaal nog. **Prado is de enige erfgoedwijk van Medellín**, met 261 beschermde panden, en decennialang was het ook de grote afwezige op de toeristische routes van de stad. Dat verandert nu. En juist daarom is dit het moment om te komen.

Wat te zien & doen

1. De huizen, en het zijn geen gewone huizen
Zwitserse chalets, Europese kastelen, art-décogevels, enorme voortuinen, zeer hoge plafonds, balkons en glas-in-lood. De paisa-elite van de jaren twintig en dertig reisde naar Europa en wilde de luxe letterlijk meenemen: ze liet huizen bouwen naar het beeld van wat ze had gezien. Eén is verbonden met de familie van Tomás Carrasquilla, een van de belangrijkste schrijvers uit de geschiedenis van Antioquia. En op de bovenverdiepingen van meerdere villa's kwamen de vrijmetselaars van de stad in het geheim bijeen.
2. Het Egyptische Paleis
Een gebouw dat vanbinnen en vanbuiten de tempels van Luxor en de piramides van Gizeh nabootst, midden in Medellín. Fernando Estrada, de eerste professionele optometrist van de stad, begon eraan in 1929 met architect Nel Rodríguez; het duurde ruim vijftien jaar om het af te maken. Vandaag is het een cultureel centrum met rondleidingen van ongeveer een uur. Het staat aan carrera 47 #59-54.
3. Het huis in de vorm van een schip
In 1949 liet Jacobo Cohen, uit een Sefardisch-Joodse familie, een villa bouwen naar het beeld van een stoomschip: schoorstenen, ruimte voor de turbine en vloeren met motieven die golven nabootsen. Maar het is geen huis uit een gril. Het werd gebouwd met opvallend dikke muren, een grote kelder, een gang, twee waterputten en vluchtwegen: het huis van iemand die wist wat vluchten betekent. En het heeft een einde dat niemand verwacht: de familie Cohen heeft er nooit gewoond. Mevrouw Cohen wees de villa af toen ze hem af zag, en ze verhuisden een blok verderop. Sinds eind 1966 is het het hoofdkantoor van ASMEDAS, de artsenvereniging van Antioquia.
4. Het huis van de burgemeester, spook inbegrepen
Een huis uit 1937 dat de gemeente kocht zodat de burgemeesters van Medellín er tijdens hun ambtstermijn zouden wonen. De enige die dat ook echt deed was Sergio Fajardo. Buren zeggen al jaren dat er in dat huis een spook rondwaart, en de lokale pers heeft er meer dan één artikel aan gewijd. Wij spreken ons niet uit: we vertellen dat het huis er staat en dat het verhaal nog steeds verteld wordt.
5. De man die de wijk droomde
Ricardo Olano Estrada (1874-1947) bracht Prado in 1926 tot stand. Hij was geen gewone projectontwikkelaar: hij was voorzitter van de Vereniging voor Openbare Verbeteringen en van de Kamer van Koophandel, promootte het "Plan voor het Toekomstige Medellín" en gaf de eerste toeristische gids van de stad uit. Hij liet zich inspireren door het tuinstadmodel van de wijk El Prado in Barranquilla — daarom heet de laan die Prado van comuna 3 scheidt precies zo: Barranquilla. Hij woonde hier, en hij plantte zelf guayacán-bomen in de straten zodat de wind die van de Cerro Pan de Azúcar afkomt hun geur zou meedragen. Van hem is de zin: "Een stad zonder bomen is een woestijn van cement en baksteen, niet in staat de menselijke ziel te herbergen."
6. Het huis van de bierman
Juan de la Cruz Posada (1869-1961) leidde de Cervecería Antioqueña, die later met La Libertad fuseerde tot Cervecería Unión, de brouwerij achter Pilsen. Maar dat is het minst interessante: hij was mijnbouwingenieur, opgeleid in Berkeley, algemeen superintendent van de Spoorwegen van Antioquia tussen 1913 en 1918, en hij leidde de bouw van de eerste moderne waterleiding van de stad, de elektriciteitscentrale van Piedras Blancas en de eerste tramwerken. Als directeur van Coltabaco voerde hij tussen 1921 en 1932 pensioen, betaalde zondagen, betaalde vakantie, collectieve verzekeringen, medische zorg en hulp bij het kopen van een woning in — allemaal voordat de Colombiaanse wet het eiste. In de wijk wordt bovendien verteld dat de kerstbonus zijn idee was, al staat dat niet in zijn officiële biografie.
7. Waarom hij viel, en waarom hij terugkomt
In Prado wonen betekende status tonen, tot dat ophield. Medellín groeide naar het zuiden en het westen, de families vertrokken, en in de jaren zeventig sneed de aanleg van de Avenida Oriental de wijk definitief af van het centrum. Prado verdween decennialang van de mentale kaart van de stad en van de toeristische routes. Vandaag komt hij terug: huizen die twintig jaar dicht zaten heropenden als restaurants, galeries, hotels en culturele ruimtes.

Onze tours naar deze plek

Prado zit niet in onze vaste tours: we maken hem op maat, met een lokale gids, omdat het een wijk is die je moet kunnen lezen. Geen van deze huizen heeft een bordje dat uitlegt van wie het was of wat er binnen gebeurde. Stuur ons een bericht en we bouwen het rond de dagen die je hebt.

Praktische info

Hoe kom je er: de wijk ligt in comuna 10, tegen het centrum aan. Metrostation Prado ligt aan de rand van de wijk, en vanaf Parque Berrío is het een kwartier lopen.
Wanneer: overdag, want dan zie je de architectuur. Doordeweeks is het rustiger en loopt het prettiger.
Hoe lang: twee uur om het op je gemak te doen; drie of vier als je een huis binnengaat of blijft lunchen.
Egyptisch Paleis: carrera 47 #59-54. Rondleidingen van ongeveer een uur.
Salón Prado: een villa uit 1928, nu culturele en gastronomische plek met boekhandel, biljarttafels, galerie voor hedendaagse kunst, coworking en lokale keuken. Calle 65 #50A-85. Vooraf een bericht sturen is verstandig.
Casa Patrimonio: huisgemaakte lunches en lokale keuken in een andere villa van de wijk, met saladebar inbegrepen in de prijs. De bonencazuela is de moeite waard.
Kijk omhoog: bijna al het moois in Prado zit boven de begane grond — de geveltoppen, het glas-in-lood, de details van de dakranden.
Het is een wijk, geen museum: de meeste huizen zijn privé en bewoond. Je fotografeert de gevels, niet de ramen.
Veiligheid: overdag en gewoon lopend is er niets aan de hand. Doe wat je in elke grote stad doet: telefoon weg tijdens het lopen.

Veelgestelde vragen

Waarom is Barrio Prado erfgoed?

Omdat het het geheel van villa's vrijwel intact bewaart dat de elite van Antioquia tussen de jaren twintig en veertig liet bouwen, in Europese stijlen die nergens anders in de stad voorkomen. Er staan 261 beschermde panden en het is de enige wijk van Medellín met die status.

Kun je de huizen in Barrio Prado binnengaan?

De meeste niet, want ze zijn privé en bewoond. Maar verschillende zijn met een nieuwe bestemming weer open voor publiek: het Egyptische Paleis, met rondleidingen; Salón Prado; Casa Patrimonio; en het ASMEDAS-gebouw, het huis in de vorm van een schip. Daar kun je naar binnen.

Is Barrio Prado veilig om te bezoeken?

Ja, overdag en gewoon lopend. Het is een woonwijk tegen het centrum aan, met constante drukte. Neem de voorzichtigheid van elke grote stad in acht: telefoon weg tijdens het lopen en aandacht voor wat je bij je hebt.

Hoeveel tijd heb je nodig voor Barrio Prado?

Twee uur volstaat voor het belangrijkste te voet. Ga je het Egyptische Paleis in of blijf je lunchen, reken dan op drie of vier.

Wat is het schipvormige huis in Medellín?

Een villa die Jacobo Cohen in 1949 liet bouwen naar het beeld van een stoomschip, met zeer dikke muren, een kelder, een gang en vluchtwegen. Zijn familie heeft er nooit gewoond. Sinds 1966 is het het hoofdkantoor van de artsenvereniging van Antioquia.

Wie stichtte Barrio Prado?

De stedenbouwkundige Ricardo Olano Estrada, in 1926. Hij liet zich inspireren door het tuinstadmodel van de wijk El Prado in Barranquilla en wilde dat Medellín ophield een groot dorp te zijn en een moderne stad werd.